Stressklachten, overspannenheid en burn-out
Heel kort gezegd ondervinden we stress als we meer moeten of
willen dan we op dat moment kunnen.
Als we té lang alleen maar de ‘aan-knop’ hebben gebruikt,
zonder het goed en wel te beseffen, geraken we overspannen.
Hebben we vervolgens in de overspannen fase de signalen niet
(of onvoldoende) opgemerkt? En zijn we op pure wilskracht blijven verderdoen
met wat we moeten en/of zo graag willen? Dan kunnen we een burn-out krijgen.
Wat gebeurt er met ons brein bij een burn-out?
Ons brein bestaat uit twee soorten (even erg kort
geschetst): het oerbrein (automatische functies) en het moderne brein (het
denken). Het oerbrein zorgt voor alle automatische functies (ademhaling,
hartslag, maag-darmprocessen, …) en scant voortdurend de omgeving op veiligheid
of gevaar, en geeft deze signalen door naar het moderne brein. Met onze huidige
manier van leven zijn er echter veel meer signalen (prikkels) dan vroeger. Ons
moderne brein moet de vele signalen die binnenkomen filteren en op tijd en stond
de ‘uit-knop’ inschakelen . Bij mensen met een burn-out is het moderne brein er
niet in geslaagd voldoende te deleten, en is voortdurend bezig, waardoor het
overbelast geraakt en ‘verbrandt’.
Een burn-out zit niet tussen de oren: je wil zo graag die ‘aan-knop’ terug
gebruiken maar de motor start helaas niet meer. Het is een lichamelijke
uitputtingsreactie en je kan ook niet op wilskracht herstellen. En laat het nu
net deze wilskracht zijn die ervoor heeft gezorgd dat je zolang in het rood
hebt gezeten tot je volledig uitgeput bent. Deze wilskracht gaat je helaas niet
helpen er weer uit te geraken, wat dus de omgekeerde wereld lijkt want normaal
word je beloond voor je extra inzet.
Bij het herstel van een burn-out moet eerst je overprikkeld
zenuwstelsel tot rust komen vooraleer je energie (die je trouwens lang niet
meer hebt) te steken in (grote) eventuele veranderingen. Het oerbrein is het
eerste waarmee we aan de slag moeten gaan. Een kijk op hoe je eigen onbewuste
brein werkt, is belangrijk bij herstel en vooral ook naar de toekomst toe. Dit
doen we onder meer aan de hand van de polyvagaaltheorie. Die zal je een kijk
geven in wat je hier heeft gebracht en vooral ook tools geven voor de toekomst.
Belangrijk om te weten is dat een burn-out een goede maar
erg strenge leermeester is, gepaard gaat met schommelingen in energie en andere
klachten, en veel tijd vraagt.
Als ergotherapeut kan ik je helpen om zicht krijgen op je
eigen autonome zenuwstelsel, en hoe je het beter kan ‘reguleren’ en
veerkrachtiger kan worden. Dit doen we door oefeningen, waar je onmiddellijk
mee aan de slag kan. We bekijken ook welke activiteiten je energie geven en
welke ermee gaan lopen, welke factoren je autonomie kunnen vergroten… We zoeken
vooral naar praktische handvatten die afgestemd zijn op jouw dagelijks leven.